Nimetleri unutmamak

Belirtilen kaynaktaki yazarın metninden ibadet içerikli nesir veya övgüdür; peygamber hadisi değildir. Bölüm, bağlantılı asıl sonuna kadar tamdır; ifadeleri basılı sayfalarla karşılaştırılmıştır.

إلهي: كلُّ ما أقوله فأنت فوقه، وكلُّ ما أُضمِرُه فأنت أعلى منه، فالقولُ لا يأتي على حقك في نعمتك، والضمير لا يحيط بكُنْهك، وكيف نقدر على شيء من ذلك، وقد ملكتنا في الأول حين خلقتنا، وقدرت علينا في الثاني حين صرفتنا؟ فالقول وإن كان فيك فهو منك، والخاطر وإن كان من أجلك فهو لك، من الجهل أن أصفك بغير ما وصفتَ به نفسك، ومن سُوء الأدب أن أعرِّفَك بغير ما عرَّفَتني به حقيقتُك، ومن الجُرأة أن أعترض على حُكمك وإن ساءني، ومن الخِذْلان أن أظُنَّ أن تدبيري لنفسي أصلحُ من تدبيرك، كيف يكونُ الظنُّ صواباً والعجز مني ظاهرٌ والقدرة منك شائعة؟ هيهات: أسلمتُ لك وجهي سائلاً رِفْدَك، وأضرعت لك خدي طالباً فضل ما عندك، وهجرتُ كل من ثناني إلى غيركُ، وكذَّبتُ كل من أيأسني من خيرك، وعاديت فيك كلَّ من أشار إلى سواك، أنا أنسى ما جدت به علي في القدم، حيث أنا ليس وفي العدم، ثم ربيتني بين القسم والنعم، ثم ألبستني قميص معرفتك، وفغرت فمي بذكرك، ثم أهليتني لمناجاتك، ثم أذنت لي في الدعاء لك، ثم أمرتني بالدعاء إليك، ثم رشحتني لحفظ أسرارك، وأطلعتني على جودك وأغوارك، بغرائب أخبارك وآثارك؟ إني إن نسيت هذه اللطائف وسهوت عن هذه الطرائف، لمن لا خير له في حياته، ولا زاد له بعد مماته.

Türkçe anlamı

Allah’ım! Sen söylediğim her şeyin üzerinde, içimde taşıdığım her şeyden yücesin. Söz, nimetlerinde hakkını yerine getiremez; iç düşünce zâtını kuşatamaz. Önce bizi yaratarak bize sahip olan, sonra hayatımızı yöneterek bize hükmeden Sen iken bunları nasıl başarabiliriz? Senin hakkındaki söz bile Sendendir; Senin için olan düşünce de Sana aittir. Seni Kendini anlattığından başka biçimde anlatmak bilgisizlik, hakikatinin bana öğrettiğinden başka biçimde tanımlamak edepsizlik, beni üzse bile hükmüne itiraz cüret, kendimi yönetmemin Senin yönetiminden üstün olduğunu sanmak terk edilmişliktir. Aczim açık, kudretin her yerdeyken bu düşünce nasıl doğru olabilir? Asla! İhsanlarını isteyerek yüzümü Sana teslim eder, lütfunu arayarak yanağımı huzurunda yere eğerim. Beni başkasına yönelten herkesi bırakır, iyiliğinden ümidimi kestiren herkesi reddeder, başka şeye işaret eden herkese Senin için karşı çıkarım. Ben yokken, hiçlik içindeyken çok önceden verdiklerini unutur muyum? Sonra beni ihsan ve nimetler arasında yetiştirdin, Seni tanıma elbisesi giydirdin, Seni anmak için ağzımı açtın, münâcâtına elverişli kıldın, Sana seslenmeme izin verdin ve Sana dua etmemi emrettin. Sırlarını korumaya beni hazırladın; hayranlık veren anlatı ve âyetlerinle cömertliğini ve derinliklerini gösterdin. Bu ince ihsanları unutur, bu harikaları ihmal edersem hayatında hayır, ölümünden sonrası için azık olmayan biri olurum.

Açıklama

Nimetleri hatırlama ve teslimiyet.

Kaynak: الإشارات الإلهية لأبي حيان التوحيدي، ص209